TEZHİP ÇİZİM AŞAMALARI:
Tezhip ince detayları olan, sabır gerektiren bir sanattır. Tezhip sanatçısı ( müzehhep) eskiz kağıdı üzerine hazırlamış olduğun tasarımı murakka üzerine çizer.
Tezhip sanatının ana maddesi altın ve boyadır.
Altın bal veya Arap zamkı ile ezilerek hazırlanır

 

tezhip bilek

 

BİLEK ÇALISMALARI:
İlk önce kalem tutuşumuz önemlidir. Çizim yaparken bir elimiz kalemi tutarken diğer elimiz de masanın üzerinde olmalıdır. Çünkü nefesimizi de kullanarak ve diğer elimizden güz olarak denge koordinasyonunu sağlamalıyız. Bu yüzden bu sanata başlarken bileğimizi çalıştırmamız hareketleri yapmalıyız ki daha sonraki yapacağımız desenlere hazırlık olsun.

 

 

 

 

 

 

TEMEL BASİT YAPRAKLAR:tezhip bilek3
Bilek hareketlerimizi hallettikten sonra artık tek tek motiflerimizi işlemeye başlıyoruz. Önce temel yapraklar dediğimiz durgun, hareketli ve yuvarlak yapraklarımızı işleyelim. Bu üç basamağı başarmamız gerekiyor çünkü bu aşamada sonradan öğrenilecek diğer yapraklar basit yapraklar üzerine kurulacaktır. Bu temel yaprakları nüans’lara da odaklanarak sabırla işlemeliyiz. Çünkü tezhip motifleri hepsi birer incelik gerektiren aceleye getirilmeden desenler oluşturulur. Hızlı hareketler etmiyoruz ve nefes kontrolü de oldukça önemli.

 

 

 

 

 

ÇİFT TARAFLI EĞİT YAPRAKLARtezhip çift taraflı2

Karşılıklı yapraklar göz hizasında bakıldığında aynı yükseklikte olmamalıdır. (u) değil (v) şeklinde olmalıdır. Sağa eğimi çizdikten sonra sola eğik çizilir. Sonra her iki tarafa eğimli çizerek elimizi alıştırıyoruz.

 

 

 

 

 

 

GONCA MOTİFİtezhip gonca

Yüne yuvarlar, duygu ve hareketli yaprakları kullanarak goncaları çizebiliriz.
Goncalar bir bölü iki simetriktir.
Bu motifler tam açılmamış çiçeğin boyuna kesitinin tezhip üslubunda işlenmiş halidir.

 

 

 

 

 

      HATAİ MOTİFİtezhip gonca2

Merkezi Hatailer
*Merkezleri ortadadır
* Tekrarıdırlar
* Yol göstermezler
* Kompozisyonda başlangıç noktası olarak alınabilir
* Kompozisyona her yönden giriş yapılıp, her yönden çıkış yapılabilir
* Yönlü Hatailer
*Merkezleri 1/3 aşağıdadır.
* ½ Simetriktirler.
* Yön gösterirler.
Sadece alttan ve üstten çıkış yapılabilir.

 

 

 

 

PENÇ MOTİFİ:tezhip pençBir çiçeğin kuş bakışı görüntüsünün usluplaştırılarak çizilmesiyle elde edilen şekildir. Motif usluplaştırılken yaprakların sayısına göre Farsça isimler almıştır.
Tek dilimliler: Yerkberk
İki dilimliler: Düberk
Üç dilimliler: Seberk
Dört dilimliler: Ciharberk
Beş dilimliler: Pençberk
Altı dilimliler: Şesberk
Birbirine sarılmış yapraklardan meydana gelenler ise Sadberk olarak adlandırılır. En çok kullanılan beş yapraklı çiçek olduğu için zamanla bu grup  Pençberk olarak adlandırılmış daha sonra kısaltılarak Penç adını almıştır.

 

 

 

YARI USLUPLAŞTIRILMIS ÇİÇEKLER:tezhip

Çiçeğin doğadaki görünümüne yakın bir şekilde stilize edilmesiyle ortaya çıkmıştır. Kara Memi tarafından ortaya çıkarılmıştır. Baktığımız zaman hangi çiçek olduğu belli olur.

NATURALİST ÇİÇEKLER: Osmanlı sanatında ilk kez 17.yy ve sonrası barok ve rokoko uslubunda görülür.18.yy ilk çağlarında itibaren daha çok minyatüre yaklaşarak “Şukufe” adıyla yaygın bir şekilde minimilist vazolar, vazosuz buketler, rozetler, demetlerde kullanılmıştır.

 

 

 

 

HAYVAN MOTİFLERİtezhip 11
Hayvan motifleri tezhipte figür olarak değil süsleme unsuru olarak kullanılmıştır
İki guruba ayrılır
*efsanevi hayvan figürleri; Ejderler, Zümrüdü Anka, Simurg, Spenks, ve mitolojik havyan vigürleri olmuştur.
* Üslüblaştırlımış hayvan motifleri
Daha çok çini, Minyatür, halı, seramik sanatlarında kullanılmaktadır. Kartal, güvercin, aslan, kaplan, kurt, geyik, boğa, ve at gibi hayvanlar stilize edilmiştir.
*bulut motifi ejderhanın burnundan çıkan buharın tasvir edilmiş halidir. Tezhip sanatında tabiat unsuru olarak kullanılmıştır. Serbest bulut, yığma bulut, nokta bulut, ayırma bulut, orta bağ bulut, tepelik bulut, hırda bulut gibi çeşitleri mevcuttur.

                                                       

 

 

RUMİtezhip rumi

Anadolu Selçuklu zamanında yaygın bir şekilde kullanıp geliştirdiği için bu adı almıştır. Süsleme sanatlarında kullanılan Rumiler kompozisyonlarda bir ana şema oluşturarak ikinci bir boyut katar. Oldukça estetik ve akıcıdır. Belirli kural ve kalıplarla çizilir.

 

 

 

                                                           

                                                             

 

                                                               

                                                               MÜNHANİ

tezhip münhani11. ve 15. Yy larda yazma eserlerde oldukça sık rastlanmaktadır. Kelime manası eğri demektir. Beylikler döneminde kuran yazmalarında yer almıştır. Münhaniler birbirlerine yapışık kümeler halinde ve birbirini arkasına gelen aynı şeklin tekrarlanmasıyla çizilir. Kademeli boyama tekniğiyle renklendirirler.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ÇİN TEMANİtezhip çintema

Bir tanesi üstte, diğer iki tanesi altta olan, üç yuvarlak benekten ve yanyana uzanan iki dalgalı çizgiden oluşmuştur. Dalgalı çizgiler, kaplan postu, şimşek, bulut, ejder gibi adlandırılırken; üç noktadan oluşan motifler ise ay, top, kutsal inci gibi isimlerle adlandırılmıştır. Osmanlıda ise güç, kuvvet, saltanat sembolü olarak kabul edilmiştir.

 

 

 

 

 

GEOMETRİK MOTİFLERtezhip geometrik

Kare, dikdörtgen, üçgen, daire, dikdörtgen, poligon, baklava, altıgen ve yıldız gibi basit şekillerin birleşmesiyle oluşmuştur.
Uygurlar, Selçuklular, beylikler dönemi ve Osmanlı devletinde yoğun olarak kullanılmıştır. Mimaride kullanılışı; taç kapılarda, çinilerde, ahşap işlerinde, minberlerde, halılarda ve yazma eserlerde olmuştur.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*
*
Website